Beperkende reglementering binnen een fotoclub...

Kort geleden werd ik geconfronteerd met formaatbeperkingen die mij werden opgelegd door een fotoclub, aan ingestuurde werken voor een forum (lees: fotobespreking).

Ik heb dan maar beslist om mijn foto's terug te trekken uit dit forum. Ik voelde mij helemaal niet goed bij hun reglement...

Argumenten waarom een fotoclub géén verplichte afmetingen mag opleggen aan kunstfotografie

1. Een fotoclub moet creativiteit stimuleren, niet beperken

De kernmissie van een fotoclub is:

• creativiteit,

• persoonlijke stijl,

• experiment.

Door formaatbeperkingen op te leggen, werkt de club tegen haar eigen doel: leden worden minder vrij in hun artistieke keuzes.

2. Formaat maakt deel uit van de artistieke visie van de fotograaf

Een fotograaf beslist bewust of een werk:

• groot en indringend,

• klein en intiem,

• panoramisch,

• vierkant,

• of asymmetrisch gepresenteerd wordt.

Wanneer de club één formaat oplegt, wordt een essentieel stuk van de creatieve beslissing afgenomen.

3. Formaatbeperkingen ontmoedigen leden en verkleinen de instroom van nieuwe fotografen

Leden die buiten het normformaat werken:

• voelen zich minder welkom,

• tonen minder werk,

• blijven weg van tentoonstellingen.

Nieuwe leden die ambitieuzer of experimenteler zijn, haken sneller af wanneer ze horen dat de club “kaders oplegt” — letterlijk en figuurlijk.

4. Diversiteit in formaten maakt een tentoonstelling visueel rijker

In tentoonstellingen zorgt variatie in afmetingen voor:

• ritme,

• diepte,

• dynamiek in de zaal,

• afwisseling voor de kijker.

Eenzelfde formaat geeft een vlak, repetitief en “catalogusachtig” geheel — minder aantrekkelijk voor bezoekers én minder representatief voor de club.

5. Praktische argumenten houden geen steek: curatorschap is flexibel

Sommigen vrezen dat variabele formaten de zaal moeilijker maken.Maar elke fotoclub beschikt over:

• ruime ophangmogelijkheden,

• bordensystemen,

• panelen,

• rails,

• kabelsystemen.

Curatie draait om schikken, niet om beperken. In musea en galeries hangt ook alles naast elkaar — variatie is nooit een probleem.

6. De club zou ongewild bepaalde genres uitsluiten

Vaste afmetingen benadelen o.a.:

• straatfoto’s die krachtig zijn op klein formaat,

• landschap- of architectuurfoto’s in panoramaformaat,

• fine-artbeelden die groot moeten worden geprint,

• conceptuele reeksen die met schaalcontrast werken.

De club riskeert zo hele stromingen binnen de fotografie minder kansen te geven.

7. Leden investeren tijd, vakmanschap en geld in hun werk

Een fotograaf die werkt aan een groot, zorgvuldig geprint werk, wordt bestraft als dat niet in het clubkader past.Dat zorgt voor frustratie en demotivatie.

Een club zou ambitie moeten aanmoedigen, niet ontmoedigen.

8. Formaatvrijheid bevordert groei en leren

Wanneer de club alle formaten toelaat:

• worden leden uitgedaagd,

• ontstaan diepgaandere discussies over presentatie en impact,

• groeit technische kennis (prints, papierkeuze, inkten, kaders),

• stijgt het niveau van de hele club.

Beperkingen verarmen die leeromgeving.

9. Een fotoclub moet leden beoordelen op kwaliteit, niet op centimeterregels

Fotografie gaat over:

• licht,

• inhoud,

• timing,

• visie,

• esthetiek.

Een wedstrijd of tentoonstelling die centimeterregels centraal stelt, verschuift de aandacht van kwaliteit naar conformiteit — iets wat haaks staat op artistieke beoordeling.

10. Het risico op conflicten en onnodige discussies verdwijnt

Wanneer een club strikte formaten oplegt, komen er jarenlang:

• discussies,

• uitzonderingen,

• special cases,

• leden die zich miskend voelen.

Wanneer formaat vrij is, verdwijnen dit soort “reglementdiscussies” vanzelf. De energie gaat terug naar fotografie — waar ze hoort.

11. Het publiek verwacht géén uniformiteit, wel karakter

Bezoekers waarderen een tentoonstelling die:

• verrast,

• varieert,

• spanning opbouwt.

Ze komen niet voor uniformiteit. Een fotoclub die uniformiteit oplegt, lijkt eerder op een technische school dan op een creatieve vereniging.

12. Vrijheid van formaat is de norm in de hedendaagse fotografie

In fotobiënnales, internationale salons, musea, galeries en professionele fotowedstrijden is formaatvrijheid standaard.

Een fotoclub die vaste formaten oplegt, werkt tegen de stroom in en dreigt achterop te geraken in hedendaagse fotografiecultuur.